Η χτεσινή ήταν μια μέρα δύσκολη. Το πρωί ήταν η παρέλαση της πρωτομαγιάς, το απόγευμα είχαμε δυνατή βροχή, και το βράδυ μας το περάσαμε στο μπαλκόνι κάνοντας περίεργους μεταλλικούς ήχους με κουτάλια, κατσαρόλες και ταψιά! Η συγκέντρωση στην πλατεία της Επανάστασης* δεν διέφερε σε τίποτα απο την περσινή, και η βροχή ήταν το ίδιο υγρή, αλλά οι μεταλλικοί ήχοι που ακούγονταν το βράδυ ήταν κάτι εντελώς απρόσμενο. Σας στέλνω μαζί με αυτό το ποστ και κάποια βίντεο, για να πάρετε μια γεύση από τους ήχους και τις εικόνες, έτσι όπως εγώ τα ένιωσα….με όλη τη τρέλα και την ένταση…
Απο το μπαλκόνι μου αρχικά δεν ακούγαμε αντιδράσεις απο τους γείτονες για τους μεταλλικούς μας ήχους, αλλά είχαμε τουλάχιστον την ευχαρίστηση οτι ακουστήκαμε αρκετά μακριά. Έκανα μερικά τηλεφωνήματα και βεβαιώθηκα οτι ακόμα και στο Πινάρ ντελ Ρίο** πολύ έκαναν το ίδιο, ακόμα και αν κάποιες γειτονιές της Αβάνας έμειναν σιωπηλές. Γενικά ο ήχος ήταν αρκετά χαμηλός, κυρίως επειδή ήταν περιορισμένος ο αριθμός των ανθρώπων που τόλμησαν να το κάνουν, καμία σχέση δηλαδή με τους χιλιάδες που -σαν ρομπότ, πήραν μέρος στη πρωινή παρέλαση.
“Η σπίθα είναι πάντα μικρή”, είπα σε κάποιον που με ρώτησε για την σημασία και το νόημα της χτεσινής μας κίνησης. Να, λοιπόν, τι έγινε: κυκλοφόρησε στο ίντερνετ ένα μήνυμα που μας καλούσε -όποιον κάτοικο της χώρας ενδιαφερόταν, να προβούμε σε μια κίνηση διαμαρτυρίας για την κατάσταση στην οποία ζούμε εδώ στη Κούβα. Πιο συγκεκριμένα, πρότειναν να αρπάξουμε όλοι απο ένα κουτάλι και μια κατσαρόλα και να αρχίσουμε να χτυπάμε το ένα με το άλλο στις 8.30 το βράδυ της πρωτομαγιάς, στέλνοντας έτσι κάτι σαν μουσικό σήμα.
Συναντήθηκα με πολλούς φίλους αργότερα, οι οποίοι έλεγαν οτι θα ήταν πιό εύκολη μια απλόυστερη κίνηση, όπως π.χ., να κλείσουμε όλοι ταυτόχρονα τα φώτα. Μου είπαν ακόμα οτι με βάση το αρχικό πλάνο, η “μουσική χωροδία” που θα δημιουργηθεί θα εκθέσει πολλούς ανθρώπους. που φοβούνται το καθεστώς. “Το να σβήσουμε απλά τα φώτα σαν μήνυμα δεν είναι προκλητικό, δεν αφήνει ίχνη, και είναι κάτι στο οποίο πολλοί πολίτες θα είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν”, μου είπαν.
Εμείς τελικά ακολουθήσαμε το αρχικό μήνυμα. Παρόλο που δεν ακούστηκε πολύ, πιστεύω οτι τουλάχιστον κάτι διαφορετικό έγινε φέτος στην Παγκόσμια Μέρα του Εργάτη. Ήταν απλά ένα ελαφρύ χτύπημα του κουταλιού στην κατσαρόλα, που δειλά δειλά ακουγόταν απο κάποια σπίτια της χώρας, μετά την πρώτη βροχή του Μάη.
*Η κεντρική πλατεία της Αβάνα.
** Το Πινάρ ντελ Ρίο είναι επαρχία της Κούβας.
Οι δύο ειδήσεις ανακοινώθηκαν η μία μετά την άλλη και ήταν τόσο αντιφατικές που ακόμα και ο εκφωνητής των ειδήσεων φαινόταν οτι έκανε προσπάθεια για να κρύψει την δυσφορία του. Στην πρώτη είδηση μίλησαν για το πλήθος που θα συγκεντρωθεί για να γιορτάσει την εργατική πτωτομαγιά, ενώ στην δεύτερη ανακοίνωσαν οτι υπάρχει ενδεχόμενη πανδημία απο την γρίπη των χοίρων. Απο την Τρίτη το απόγευμα έχουν παρθεί προληπτικά μέτρα στην χώρα για την αποφυγή της επιδημίας. Παρόλαυτά, συνέχιζαν να προσκαλούν περίπου ένα εκατομμύριο άτομα να παραστούν στην παρέλαση της Παρασκευής.
Απο την εμπειρία μου με ιώσεις και γρίπες γνωρίζω οτι η συγκέντρωση πολλών ατόμων στον ίδιο χώρο συντελλεί καθοριστικά στην εξάπλωση μιας αρρώστιας. Τα προληπτικά μέτρα έπρεπε να περιλαμβάνουν και την ματαίωση της παρέλασης της εργατικής πρωτομαγιάς. Δεν θέλω να καλλιεργώ ανησυχητικό κλήμα. Και δεν γνωρίζω ούτε ένα άτομο που να έχει προσβληθεί απο την γρίπη. Η επίσημη ανακοίνωση επίσης λέει οτι κανείς ακόμα δεν έχει προσβληθεί στην χώρα μας. Θυμάμαι όμως οτι τα ίδια μας έλεγαν για πολλά χρόνια και για το AIDS, πριν τελικά παραδεχτούν οτι είχε φτάσει στην Κούβα.
Με μεγάλη ταπεινοφροσύνη ζητώ απο την Κουβανική κυβέρνηση να αναθεωρήσει τα σχέδια της για την παρέλαση της Παρασκευής. Σας παρακαλώ, δείξτε λιγότερο ενδιαφέρον για το θέαμα και περοσσότερο για την ασφάλεια των πολιτών.
Ο ιταλικός εκδοτικός οίκος Rizzoli παρουσίασε σήμερα μια συλλογή αναρτήσεων του μπλογκ μου με τίτλο “Cuba Libre”. Ελπίζω να μπορέσω σύντομα να ανακοινώσω τη μετάφραση του βιβλίου αυτού στην γλώσσα μου. Ανοίγει με το πρώτο μου μήνυμα στο Generation Y, που ανέβασα τον Απρίλιο του 2007. Δύο χρόνια και 300 αναρτήσεις πριν διαβάζω:
“Είναι Απρίλης και δεν υπάρχουν και πολλά πράγματα να κάνει κανείς, παρά μόνο, κοιτάζοντας απο το παράθυρο την θέα, να επιβεβαιώνει οτι όλα παραμένουν όπως ήταν τον Μάρτιο και τον Φεβρουάριο. Η πλατεία της Επανάστασης στην Αβάνα – σαν χαλασμένο γλυφιτζούρι που θα τρόμαζε και παιδί ακόμα, δεσπόζει ανάμεσα στις τσιμεντένιες πολυκατοικίες της γειτονιάς μας. Απέναντι μου, δεκαοχτώ όροφοι απο μπετό φέρουν το σήμα του Υπουργείου Γεωργίας. Το μέγεθος του κτιρίου αυτού είναι αντιστρόφως ανάλογο με την αγροτική παραγωγή της χώρας μας, και έτσι περνάω την ώρα μου κοιτάζοντας με ένα μικρό τηλεσκόπιο τα άδεια γραφεία και τα σπασμένα παράθυρα. Το γεγονός οτι μένω κοντά στην περιοχή των Υπουργείων μου επιτρέπει με κάποιο τρόπο να “ανακρίνω” τα κτίρια αυτά, απο τα οποία ξεπηδούν οι πολιτικές κατευθύνσεις της χώρας. Όπως κοιτάω με το τηλεσκόπιο, συνηθίζω να σκέπτομαι οτι “όπως με παρακολουθούν, τους παρακολουθώ και εγώ”.
Κοιτάζω ακόμα και εκείνους που πάνε στην αγορά με άδειες σακούλες, και που αργότερα επιστρέφουν χωρίς να τις έχουν γεμίσει. Έχω και εγώ μια άδεια πλαστική σακούλα, μόνο που την δικιά μου την έχω τυλιγμένη προσεκτικά στην τσέπη μου, για να μην φαίνεται οτι με έχει αφανίσει το σύστημα, οτι δεν έχω να φάω, οτι κάθε μέρα συζητάμε στην γειτονιά αν το κοτόπουλο επιτέλους θα μπεί στο δελτίο…
Και εκεί, ανάμεσα σε φαντασιώσεις μαύρων όρνεων που πετούν πάνω απο την πλατεία της Επανάστασης, και τον προβληματισμό μου για το πώς θα καταφέρω να γεμίσω την πλαστική σακούλα, μου ήρθε η πιό επικίνδυνη ιδέα που είχα στα τριανταδύο μου χρόνια. Μάλλον επιρρεάστηκα και απο την τρέλα της Άνοιξης…Στα πλήκτρα του παλιού μου λάπτοπ, -το οποίο αγόρασα πριν έξη μήνες απο κάποιον που μάζευε λεφτά για να αγοράσει μηχανοκίνητη βάρκα και να περάσει νύχτα απέναντι στο Μαιάμι- αρχίζω να γράφω. Δυστυχώς ο μικρός αυτός Μαγγελάνος δεν κατάφερε ποτέ να συγκεντρώσει όλα τα χρήματα, πάντως εγώ είχα ήδη αγοράσει το λάπτοπ. Ξεκινάω, λοιπόν, γράφοντας κάτι ανάμεσα απο κραυγή και ερώτηση. Δεν ξέρω καν αν αυτό είναι το πρώτο μου μήνυμα, το πρώτο κομμάτι ενός μπλογκ. Το θέμα είναι απλό. Μια αδύναμη γυναίκα, που ζεί χωρίς όνειρα, σταμάτησε για ένα λεπτό να κοιτάει, και άρχισε να γράφει για εκείνα που οι άλλοι κρύβουν.
Πριν ξεκινήσω να γράφω για τα γραφικά στιγμιότυπα της ζωής στη χώρα μου, μια φωνή απάθιας με προειδοποιεί οτι αποκλείεται να καταφέρω να αλλάξω κάτι. Σκέφτομαι τον δωδεκάχρονο γιό μου και την ενδεχόμενη ζημιά που θα του προκαλέσει στο μέλλον η “κάθαρση” αυτή της μητέρας του. Ακούω και τη φωνή της μητέρας μου να μου λέει, “αγάπη μου, είναι επικίνδυνα αυτά που κάνεις”. Και προβλέπω και διάφορες άλλες κατηγορίες, οτι θα θεωρηθώ υποχείριο της CIA. Ο φύλακας μέσα στο κεφάλι μου σπάνια επιτρέπει τα λάθη, αλλά ο τρελός με τον οποίο μοιράζεται τον χώρο δεν με αφήνει να τον ακούσω. Έτσι τελειώνω το πρώτο μου ηλεκτρονικό μήνυμα, και με αυτό γεμίζω επιτέλους την άδεια σακούλα”.
(…)
Μήνες μετά απο την πρώτη αυτή ανάρτηση, θα έχω λάβει χιλιάδες μηνύματα απο αναγνώστες, θα έχω απολογισμό 200 μηνύματα και χιλιάδες ανέκδοτες ιστορίες για να γεμίζω σελίδες βιβλίων. Ελπίζω να καταφέρω μια μέρα να εκδόσω τα ηλεκτρονικά μηνύματα αυτά, στα οποία πολλοί συνδράμανε. “Το Generation Y, η blogger and οι αναγνώστες”.
Όταν ήμουν μικρή, η μαμά μου φώναζε να τρώω όλο το φαγητό μου. Η φράση που με έκανε συνήθως να καθαρίζω το πιάτο μου ήταν, “Μην αφήσεις ούτε μια μπουκίτσα, άλλα παιδάκια πεινάνε!”. Μέσα σε λίγα χρόνια, η έντονη κρίση που προκλήθηκε απο την πτώση του σοσιαλισμού στην Ευρώπη, άλλαξε κατά πολύ το σκηνικό του τραπεζιού μας. Αντί να προσευχόμαστε για εκείνους που είχαν λιγότερα, αρχίσαμε να αναπολούμε τα αγαθά που άλλοι έτρωγαν με αφθονία. Μιλούσαμε συνέχεια για χαμένες γεύσεις και προιόντα που απλά είχαν εξαφανιστεί απο τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Οι γονείς μου τότε έπαψαν να με πιέζουν να τρώω, αντίθετα, τα άκουγα κιόλας όταν καταβρόχθιζα με όρεξη το ψωμί που πέρναμε με το δελτίο.
Η κρίση αυτή μπήκε ξαφνικά στην ζωή μας, αλλά δεν έφυγε ποτέ. Μετά απο περισσότερα απο είκοση χρόνια με μια οικονομία που έχει καταρρεύσει, το δέρμα μας πιά ούτε καν που αντιδρά στα τσιμπίματα της κακουχίας. Όλος ο υπόλοιπος κόσμος είναι φοβισμένος για την οικονομική κρίση, αλλά η δική μου γενιά, εδώ στην Κούβα, που έχει μεγαλώσει μέσα στις ελλείψεις, δεν μπορεί να φανταστεί οτι θα υπάρξει μέρα που θα ξυπνήσει χωρίς το αγωνιώδες ερώτημα “Σήμερα τί θα φάω?”.
Η οικονομική διάλυση που μαστίζει τον κόσμο σήμερα έχει κάνει μερικούς αναλυτές να μιλούν για το “τέλος ενός συστήματος”. Εμάς απο την άλλη, τους τελευταίους επιζώντες ενός άλλου συστήματος, δεν μας τρομάζει η μυρωδιά του θανάτου. Η εμπειρία μας να ζούμε με λίγα αγαθά σίγουρα θα φανεί χρήσιμη, αν το οικονομικο πρόβλημα δεν λυθεί. Θα αναγκαστούμε ίσως να ξαναθυμηθούμε κάποιες συνταγές που μαγειρεύαμε στις χειρότερες στιγμές τις Ειδικής Περιόδου*, όπως για παράδειγμα “μπριζόλα”, φτιαγμένη απο την φλούδα του ανανά, ή μοσχαράκι κατσαρόλας”, απο φλούδια μπανάνας. Θα τοποθετήσουμε τα τέρατα αυτά πάνω στο τραπέζι μας, χωρίς να πιέσουμε τα παιδάκια μας να φάνε καλά, απο φόβο ότι δεν θα φτάσει το φαγητό του δελτίου για όλη την οικογένεια.
Σημείωση του μεταφραστή:
Ειδική Περίοδος: Ο Φιντέλ Κάστρο αναφέρεται στα χρόνια της οικονομικής κρίσης μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και την απώλια οικονομικής ενίσχυσής μας ώς “Ειδική Περίοδο εν Καιρώ Ειρήνης”.
Ποιά προέλευση είχε το μίσος ανάμεσα στις οικογένειες του Ρωμαίο και της Ιουλιέτας? Θυμάμαι την σκηνή του μπαλκονιού, την υπόσχεση πως σύντομα θα ξανασυνατηθούν, την εξορία του Ρωμαίου στην Μαντουά, αλλά τον λόγο για τον οποίο οι δύο οικογένειες ήταν σε διαμάχη, δεν μπορώ με τίποτα να τον προσδιορίσω. Πολλοί νεαροί Κουβανοί, σαν Σαιξπηρικοί εραστές, γεννήθηκαν μέσα σε μια ίδια διαμάχη, τους λόγους για την οποία δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα. Μεγάλωσαν στην σκιά ενός μίσους και ανταγωνισμού μεταξύ των κυβερνήσεων της Κούβας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Κια γαλουχήθηκαν με τη δυσαρέσκεια και την αγανάκτηση των γονέων και των παπούδων τους.
Σήμερα, όσοι είναι κάτω των τριάντα ετών ούτε μπορούν και ούτε γνωρίζουν να τοποθετήσουν με ακρίβεια την απαρχή αυτού του μίσους. Κοιτάνε μπροστά, και για εκείνους είναι σίγουρο οτι μια μέρα οι Μοντέγοι και οι Καπουλέτοι, ξεπερνώντας τα σπαθιά και τα δηλητήρια, θα ενώσουν τις οικογένειές τους. Δεν μπορούμε να εμποδίσουμε τον έρωτά τους για πολύ. Για αυτό τον λόγο, ας εμποδίσουμε την μετάδωση ενός μίσους που εκείνοι δεν νιώθουν, και κυρίως ας εμποδίσουμε τις ψεύτικες αυτοκτονίες για τα μάτια των “Γερόντων”.
Η επίσκεψη των επτά μελών του Αμερικανικού Κονγκρέσου στην χώρα μας ενίσχυσε τις προσδοκίες μας για αύξηση του αμερικάνικου τουρισμού. Ο κύριος που νοικιάζει καλοκαιρινά δωμάτια υπολόγισε τα ενδεχόμενα κέρδη, και οι ταξιτζίδες μας ονειρεύονται τους πελάτες που μασούν τσίχλα και αφήνουν μεγάλο φιλοδώρημα. Στο αεροδρόμιο Χοσέ Μαρτί ήδη κάποιοι πρώτοι επισκέπτες έχουν φτάσει, βέβαιοι ότι θα χαλαρώσουν σύντομα τoυς ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Οι ντόποιοι τους έχουν ονομάσει “οι γενναίοι”. Εγώ δεν ξέρω αν είναι γενναίοι πιo πολύ επειδή πήραν το ρίσκο να έρθουν εδώ αψηφώντας τους νόμους στην πατρίδα τους, ή επειδή ήρθαν σε ένα νησί στο οποίο, σύμφωνα με την επίσημη γραμμή, είναι εχθροί.
Η αναμενόμενη “ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Κούβας και Ηνωμένων Πολιτειών” πρέπει να γίνει κυρίως μέσα απο τις δύο κυβερνήσεις. Γιατί σε λαικό επίπεδο έχουμε οι δύο λαοί συμφωνήσει εδώ και καιρό. Οι αρχηγοί μας είναι εκείνοι που δεν το καταλαβαίνουν. Το έθνος το δικό μας έχει δύο βάσεις, αν υπολογίσει κανείς τον μεγάλο αριθμό κουβανών μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έτσι, η Κούβα είναι αυτή που τελικά πρέπει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τις σχέσεις στα στενά της Φλόριντα. Παρόλαυτά, μου φαίνεται οτι ο Ομπάμα θα κάνει το πρώτο βήμα, όχι ο Ραούλ.
Δυσκολεύομαι να φέρω στο μυαλό μου έστω και μια μέρα σε αυτά τα τελευταία 50 χρόνια που δεν ακούσαμε οτι ο πανίσχυρος γείτονάς μας ετοιμάζει εισβολή. Τί θα απογίνει το σλόγκαν “Ναί στη Κούβα, όχι στους Γιάνκις!”, όταν θα καλωσορίζουμε θερμά τους τουρίστες αυτούς? Οι περισσότερες πολιτικές ομιλίες των τελευταίων 50 ετών θα γίνουν αναχρονιστικές, και δεν θα υπάρχει πια ο “μπαμπούλας” που τρομάζει τα παιδάκια. Τί θα σκεφτούν οι στρατιώτες του Κόμματος όταν πάρουν εντολή να αποδεχτούν πλέον εκείνους που παλιά μισούσαν? Και πώς θα φανεί ήρωας ο Δαβίδ, όταν αντί να κρατά πέτρα και σφεντόνα, κάτσει με τον Γολιάθ στο ίδιο τραπέζι για συνομιλίες?
Περιέργως, έξω στους δρόμους, δεν βλέπω κανέναν διστακτικό ή αναστατωμένο απο αυτές τις προσδοκόμενες αλλαγές. Αναστάτωση βλέπω μόνο ανάμεσα σε εκείνους που έχουν μάθει να χρησιμοποιούν αντιπαραθέσεις για να παραμένουν στην εξουσία. Αντίθετα, βλέπω χαρά, ελπίδα, και την μικρή αίσθηση οτι ξαφνικά η απόσταση μεταξύ του Μαιάμι και της Αβάνα μπορεί και να μικρύνει.
Ανάμεσα στους φίλους του γιού μου είναι και ένα ιδιαίτερα απαθές παιδί. Φέτος θα τελειώσει το γυμνάσιο. Δεν τον ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα βιβλία, και είναι μεγάλο κατόρθωμα για τους γονείς του που κατάφεραν να τον κάνουν να ολοκληρώσει εννιά σχολικές τάξεις. Πριν μια εβδομάδα έμαθα οτι μάλλον θα γίνει δάσκαλος. Νόμισα εκείνη τη στιγμή πως μιλούν για κάποιο άλλο αγόρι, καθώς ο συγκεκριμένος δεν έχει ούτε κλήση, ούτε κανένα χάρισμα για να μπορέσει να σταθεί σαν δάσκαλος μπροστά σε μαθητές. Όταν θέλησα να μάθω γιατί θα το κάνει, μου εξήγησε, πολύ απλά, οτι, “θα σπουδάσω για να γίνω δάσκαλος, γιατί μόνο έτσι θα σπουδάσω σε πόλη, και όχι στην επαρχία”.
Ένα υψηλό ποσοστό δασκάλων – ή πιθανότατα σχεδόν όλοι - γίνονται δάσκαλοι επειδή δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Πρόκειται συνήθως για τους μαθητές εκείνους που επειδή έχουν χαμηλή βαθμολογία, δεν μπορούν να ασχοληθούν με την πληροφορική ή με κάποια ακαδημαική επιστήμη. Σε λιγότερο απο τρία χρόνια εκπαίδευσης, θα στέκονται δίπλα σε ένα μαυροπίνακα, έχοντας σχεδόν την ίδια ηλικία με τους μαθητές τους. Χωρίς όμως αυτούς τους “στιγμιαίους δασκάλους”, οι τάξεις μας θα ήταν άδειες, γιατί λόγω των εξευτελιστικά χαμηλών μισθών, οι σοβαροί άνθρωποι προτιμούν άλλα επαγγέλματα και όχι την διδασκαλία.
Τρέμω όταν σκέπτομαι τα νέα παιδάκια να προσπαθούν να διδαχθούν απο αυτό το βαριεστημένο και ανεκπαίδευτο αγόρι. Φοβάμαι οτι τα εγγονάκια μου κάποια μέρα θα μου πούν οτι “η Κουβανική σημαία έχει πέντε αστέρια που συμβολίζουν τους πέντε φυλακισμένους κουβανούς πράκτορες στις φυλακές των Η.Π.Α” ή οτι “η Μαδαγασκάρη είναι ένα νησί στη Νότια Αμερική”. Δεν υπερβάλλω. Ακούμε πολλά τέτοια κάθε μέρα απο γονείς παιδιών που διδάσκονται απο αυτή τη νέα γενιά δασκάλων. Αν συνεχιστεί το ευγενές αυτό επάγγελμα να ισοπεδώνεται απο εκείνους που δεν έχουν κανένα προσόν, τότε το μορφωτικό επίπεδο των επόμενων γενιών θα είναι πολύ χαμηλό. Ήδη, ένας δάσκαλος εκμυστηρεύτηκε στον γιό μου και τους υπόλοιπους μαθητές του: “να μελετάτε για να μην καταλήξετε όπως εγώ, που είχα τόσο κακούς βαθμούς που μόνο δασκαλος μπορούσα να καταλήξω”.
Σήμερα στις 3 το απόγευμα καταφέραμε τελικά να παρουσιάσουμε το βιβλίο του Ορλάνδο Πάζο. Αφού πρώτα τρέχαμε στα στενάκια του Κέρρο* για να ξεφύγουμε απο τους δύο σεκουριτάδες που μας παρακολουθούσαν, καταλήξαμε στο Καπιτόλιο** και πήραμε το λεωφορείο που διασχίζει το τούνελ κοντά σην παραλία. Το άγχος, ο φόβος και η αμφιβολία ήταν συνεπιβάτες μας σε αυτή την σύντομη διαδρομή προς το κάστρο της Λα Καμπάνια. Ο Ορλάνδο σκεφτόταν την μητέρα του, που έχει πίεση, τρομαγμένη απο τα απειλητικά τηλεφωνήματα της περασμένης εβδομάδας. Το δικό μου μυαλό γύρναγε στον Τέο, τον γιό μου, που ήταν στο σχολείο, και που ίσως δεν θα έβρισκε κανέναν σπίτι όταν γυρνούσε. Ευτυχώς, οι φόβοι μας αποδείχτηκαν μόνο φαντάσματα.
Η αστυνομία ήθελε, όπως καταλάβαμε αργότερα, να μας φοβίσει, άλλα δεν μπορούσαν να κάνουν και πολλά μπροστά στις κάμερες του ξένου Τύπου και τους συγγραφείς που ήταν παρόντες στην εκδήλωση. Καθισμένοι στο χορτάρι, ξεκινήσαμε μιλώντας με μια μικρή ομήγυρη 15 ατόμων, και καταλήξαμε να μας χειροκροτούν πάνω απο 40, που έιχαν μαζευτεί στο μεταξύ. Ξαφνιαστήκαμε και με την παρουσία και την αλληλεγγύη που μας έδειξαν πολλοί νέοι συγγραφείς και ποιητές, των οποίων τα βιβλία εκδίδει ο επίσημος εδοτικός οίκος του κράτους. Αλλά και με την παρουσία κάποιων συγγραφέων απο την Λατινική Αμερική που μας υποστήριζαν με θερμά λόγια και αγκαλιές. Ήταν εκεί ο Γκόρκι και ο Κίρο απο το κουβανικό συγκρότημα πάνκ Porno Para Ricardo, η Κλαούντια Καδέλο, που έχει το blog “Octavo Cerco”, η Λία Βιγιάρες απο το blog “Habanemia”, ο Ρεινάλδο Εσκομπάρ απο το “Desde Aqui”, ο Κλαούντιο Μαδάν, και άλλοι, που δεν τους αναφέρω για να τους προστατεύσω.
Απο την απέναντι μεριά του δρόμου μια ομάδα διωκτών μας τραβούσε σε βίντεο, με τηλεφακό, ό,τι συνέβαινε στο παρκάκι. Συγχρόνως, κάποια δημοτικά σχολεία της περιοχής είχαν μαζευτεί για να πετάξουν χαρταετούς, και έτσι, κατά τις τρείς υπήρχε αρκετά ωραία, αλλά θορυβώδης ατμόσφαιρα. Εμείς καταφέραμε μέσα σε όλα αυτά να εισέλθουμε με το μυαλό μας στο βιβλίο του Ορλάνδο, και αφήνοντας το σώμα μας να ανηψωθούμε για λίγο πάνω απο την θολή πραγματικότητα των παρατηρητών και παρατηρητούμενων. Απο εκεί, έβλεπα τους τοίχους του κάστρου της Λα Καμπάνια, με τις πέτρες του γεμάτες πόρους, διαβρωμένους.
* Το Κέρρο (Cerro) είναι η περιοχή στο κέντρο της Αβάνα.
** Το Καπιτόλιο της Αβάνα ολοκληρώθηκε το 1929 και μέχρι την επανάσταση του 1959 λειτουργούσε ως δικαστική έδρα της πόλης. Απο το 1959 και μετά αποτελεσε την έδρα της Ακαδημίας των Επιστημών και αργότερα την έδρα του Υπουργείου Επιστημών, Τεχνολογίας και Περιβάλλοντος.
Δεν θέλω να περάσουν οι μέρες και τελικά να ξεχάσω να ευχαριστήσω τους “συντρόφους” μου, που χωρίς να σκέφτονται τους εαυτούς τους, παρακολουθούν την είσοδο του σπιτιού μου. Με περισσές θυσίες, κατάφεραν τις περασμένες εβδομάδες να μειώσουν τους βανδαλισμούς που είναι συχνοί σε αυτούς τους δεκατέσσερις ορόφους μας. Κανείς δεν μας έκλεψε τα ρούχα απο την απλώστρα, κανένας επιδειξίας δεν φανέρωσε το μέλος του σε μια ξαφνιασμένη νέα, ούτε βρίκαμε ανθρώπινα περιττώματα στις σκάλες. Το τραπεζάκι του Ντόμινο, που δημιουργεί τόσες φασαρίες, έχει απαγορευτεί μέχρι νεωτέρας, ακόμα και τα αδέσποτα σκυλάκια δεν μας πλησιάζουν! Και όλα αυτά χάρη στις βάρδιες δύο πολύ πειθαρχημένων ανθρώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, που πρσπαθούν να με παρακολουθήσουν απο την είσοδο της τσιμεντένιας πολυκατοικίας μου.
Απλά ήθελα σήμερα, παραθέτωντας πάντα τις θερμές μου ευχαριστίες, να τους ζητήσω να κάνουν καμιά φορά τα στραβά μάτια στους διάφορους παράνομους πλανώδιους μικροπωλητές που όλες αυτές τις μέρες στερούμαστε. Ούτε ο διανομέας κατσαριδοκτόνου δεν περνάει πια! Και εγώ νιώθω φταίχτρα για τον εμπορικό στραγγαλισμό στον οποίο έχουν πέσει τα υπόλοιπα 143 διαμερίσματα, και πρέπει να κάνω κάτι να σώσω την κατάσταση. Έτσι, ζητάω απο τους ανθρώπους του ΥΠ.ΕΣ., που περιμένουν με αγωνία την λεία τους να κατέβει, να κοιτάνε απο την άλλη όταν πρόκειται, π.χ. για φαγητό. Δεν χρειάζεται να καταντήσουμε πολιορκία της Λισσαβόνας!
Γνωρίζω κάποια βιβλία που έχουν στγματίσει τους συγγραφείς τους, αλλά και συγγραφείς που ρίχνουν την σκιά τους στα έργα τους. Περιπτώσεις που ο συγγραφέας είναι το ίδιο δύσκολος όσο και το έργο του σε κάνουν να αναρωτιέσαι ποιός απο τους δύο, ο συγγραφέας ή το βιβλίο, πονάει πιό πολύ τον άλλον. Ο Ορλάνδο Λουίς Πάρδο Λάζο είναι ο ίδιος ο λόγος που το βιβλίο του, με τον τίτλο “Πληκτικό Σπίτι”, δεν παρουσιάστηκε στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου 2009 της Χαβάνα. Αυτός, με την μανία του να περιπλέκει τα πράγματα, να βρίσκει λογοπαίγνια σε μια πραγματικότητα που καταλαμβαίνει καλύτερα τα σλόγκανς και τις φωνές. Και ακόμα χειρότερα, προσπαθεί να εμφανίσει μέσω του φωτογραφικού του φακού εικόνες απερίσκεπτες, που αντικρούουν την επίσημη εικονογράφιση του κράτους. Δεν δείχνει το μήλο, ούτε τον Αδάμ, μόνο το φίδι. Το δηλητήριο του Ορλάνδο τρομάζει τους εκδότες, τον Τύπο, και κάνει μερικούς γνωστούς του να μη του μιλάνε στον δρόμο. Το όνομά του εξαφανίστηκε απο τις επίσημες λίστες συγγραφέων και έτσι κατέληξε και να μην παρουσιαστεί στην Έκθεση Βιβλίου. Παρόλαυτά, ένας τρελός, ο Λόοτον, κατάφερε να τυπώσει το βιβλίο του και τώρα θέλει να το εκδόσει. Εμείς, οι φίλοι του -ως άλλοι περιθωριακοί, αποφασίσαμε να τον συντοφεύσουμε στην παρουσίαση του έργου του την Δευτέρα, 16 Φεβρουαρίου, στις 3μμ, έξω απο το κάστρο της Λα Καμπάνια.
Αν εξαιρέσεις τις απειλές που λάβαμε, όλα αυτά θα ήταν απλά μια μάζωξη μερικών ανθρώπων, που καθισμένοι στο γρασίδι θα μιλούσαν για ένα βιβλίο. Απο χτες όμως, ένα email* που κυκλοφόρισε απο το Υπουργείο Πολιτισμού μας φοβερίζει με αντίποινα σε περίπτωση που εκδοθεί το βιβλίο. Απειλητικά τηλεφωνήματα, κατηγορίες οτι μας έχει προσλάβει η “Αυτοκρατορία της Δύσης”, (πόσο κοινότυποι είναι!), ακόμα και φοβέρες οτι θα φάμε ξύλο! Όλα αυτά έχουν φυσικά ανεβάσει τις προσδοκίες και την δημοτικότητα του “Πληκτικού Σπιτιού”, κάνοντας το το πιο πολυαναμενόμενο βιβλίο ενός απαγορευμένου συγγραφέα.
Εμείς θα είμαστε εκεί. Και θα δούμε αν μας αφήσουν να φύγουμε.
*Το Email που κυκλοφορεί: γραμματικά λάθη στο κείμενο είναι απο το πρωτότυπο.
Μάθαμε οτι ένα υπάρχει ένα μήνυμα, ένα email, που επιδιώκει την προώθηση αυτή την Δευτέρα, στις 16, έξω απο την Λα Καμπάνια, ενός βιβλίου του Ορλάνδο Λουίς Πάρδο Λάζο, που θα παρουσιαστεί απο την διαβόητη και αναρχική blogger, Χοανί Σάντσες, που φαίνεται οτι καλοπληρώνεται απο την δυτική αυτοκρατορία.
Ακόμα, πριν μερικούς μήνες, κυκλοφόρησε μια φωτογραφία του Πάρδο Λάζο, να αυνανίζεται πάνω σε μια κουβανική σημαία, μια πράξη που συγκλόνησε όλα τα τέκνα αυτής της χώρας, αλλά και άλλων χωρών, αφού αυτό είναι αυτό είναι μια προσβοή σε ενα σύμβολο της πατρίδας.
Η συγγραφική του δουλειά του δεν είναι πολύ γνωστή, αλλά αυτό έγινε γνωστό σαν προπαγάνδα ενάντια της Κούβας.
Ο Πάρδο Λάζο έχει γίνει μια μαριονέττα στα χέρια της Χοανί και της κλίκας της.
Πιστεύω οτι δεν θα κάνουν τελικά την παρουσίαση του βιβλίου, αν το κάνουν τότε θα πάρουν μεγάλη τρομάρα, σαν αυτή που διάβασα στην “διακήρυξη”, και επίσης διάβασα και για κάποιες “εκπληξούλες” που θα βρουν μπροστά τους.
Yoani Sánchez
Πτυχιούχος φιλολογίας. Ζεί στην Αβάνα και συνδυάζει το πάθος της για την πληροφορική με την δουλειά της στην ιστοσελίδα Portal Desde Cuba.
Η μετάφραση του blog γίνεται απευθείας απο το ισπανικό κείμενο απο ομάδα ελλήνων εθελοντών.
Άν έχετε κάποιο σχόλιο, ιδέα ή διόρθωση για την ελληνική σελίδα του Generation Y, παρακαλούμε να μας γράψετε στο:
desdecubagreek@ymail.com
Αν θέλετε να μεταφράσετε το blog σε κάποια γλώσσα για την οποία δεν υπάρχει ακόμα μετάφραση, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας, και θα χαρούμε να σας παραπέμψουμε παρακάτω.